Gürün Konakları

Yapının Yeri: Karayar Mah. Zümrüt Sok. No: 14

Yapının Tarihi: Hicri: 1333, Miladi: 1907

Mimari Özellikleri:

Konak eski Gürün evleri içerisinde orijinal bir şekilde günümüze gelebilmiş önemli bir örnektir. Konak kuzey-güney doğrultulu ve kare planlıdır. Avlu seviyesinden biraz yüksek bodrum üzerine iki katlıdır.

Yapının güneyini ve batısını meyve bahçesi çevreler ve avlu içinde bir de tandır evi yer alır. Avlu duvarı yüksektir fakat bir kısmı yıkılmıştır. Zemin katın doğu ve güney olmaz üzere iki girişi vardır. Doğudaki kapı çift kanatlı ve ahşap olup sokağa açılır. Girişten sonra koridor vasıtasıyla haremlik ve selamlık denilen merdivenlerle ikinci kata ulaşılır.

Güney cepheye çift kanatlı demir bir avlu kapısından ulaşılır. Kapı iki renkli yuvarlak bir kemere sahip olup üzerinde dikdörtgen şekilli bir kitabe onunda üzerinde yuvarlak bir kavsara kemeri yer alır. Kemerin ortasında ise bezemeli bir rozet bulunur ve taş malzemeden yapılmıştır. Kapının iki yanı sütunlarla sınırlandırılmıştır, Güneydeki kapıda çift kanatlı ve ahşap olup üzerinde yer alan pencere sofayı aydınlatır. Burası iç sofalı plan tipindedir. Sofanın solunda iki oda ve mutfak, sağında da iki oda ve kiler yer alır. Bu katta toplam yirmi üç pencere yer alır.

Üst katta iç sofalı plan tipinde olup üç yönde çıkmalı tipledir. Sofanın solunda başoda yanında çift kanatlı ahşap kapıdan girilen bir oda daha bulunur sofanın sağında yine aynı düzenlemeye sahip bir oda ve kiler yer alır. Mutfak sofanın kuzeyindedir, Mutfağın kuzey duvarının üstünde "temek" adı verilen tavana yakın üç pencere yer alır. Buradan da banyo ve tuvalete ulaşılır. Sofanın güneyinde ise çift kanatlı ahşap kapı vasıtasıyla balkona ulaşılır. Balkonun saçak kısmında ahşap kıvrımlar yer alır. Balkon kapısı üzerinde de baklava şekilli bir pencere yer alır. Bu katta da toplam kırk üç pencere bulunur ki oldukça aydınlık ve ferah bir iç mekân oluşturulmuştur.

Malzeme ve Teknik: Yapı taş malzemeden yapılmış olup üzeri samanlı çamurla sıvanmıştır. Üst örtüsü ise Gürün evlerinin genel özelliği olan düz dam örtü sistemidir.

Kapılar ve pencereler ahşaptır. Pencereler alt katta mazgal türü üst katta ise dikine dikdörtgendir. Üst katın pencerelerinde renkli camlarda yer alır. Odalarda ahşap gömme dolaplar ve alçı çiçeklik bulunur. Tabanlar ve tavanlar ahşap olup tavan göbekleri geometrik bezemelidir yapının en önemli kısmı ise avlu kapısıdır. Taş kitabesi iki yandan verazeti de bitkisel bezemelidir. Gürün evlerinin genel özellikleri yansıtması eve kitabesiyle günümüze sağlam bir şekilde gelmiş olması bakımından önemli bir yapıdır.