Kürtcüoğlu Konağı

GÜRÜN KONAKLARI / GÜLİZAR GÜRÜN

Kürtcüoğlu Konağı

Yapının Yeri: Karayar Mah. Hastane Sok. No:1

Yapım Tarihi: Tarihi belirtilecek herhangi bir kitabe ve kaynak yoktur. Ev sahipleri tarafından 120 yıllık olduğu söylenmektedir.

Mimari Özellikleri;

Gürün evlerinin birçoğu gibi bu yapıda eski bir Ermeni konağı olup, Gürün evlerinin genel özelliklerini yansıtır. Yapı dikdörtgen planlı, kuzey-güney doğrultulu ve iki katlıdır. Diğer konaklarda olduğu gibi bir iç avlu ve meyve bahçesine sahip değildir.

Zemin kata demir bir kapıdan geçilir. Bu kapının orijinalde ahşap olduğu bilinmektedir. Buradan geniş bir hole ulaşılır. Holün doğusunda odunluk vs kömürlük batısında ise kiler ve yüklük yer alır ve bu mekânlar ikişer mazgal pencereyle aydınlanır. Holden ahşap bir merdiven vasıtasıyla üst kata ulaşılır. Bu kat iç sofalı plan tipindedir. Sofanın batısında mutfak ve bir oda yer alır. Mutfak içinde de küçük bir banyo ve tuvalet yer alır. Mutfaktaki sergen (raf) dört duvar boyunca uzanır. Bu da Gürün evlerinin genel özelliklerindendir. Sofanın doğusunda iki oda yer alır. Odaların pencere önlerinde duvar boyunca makat (sedir) yer alır. Sofanın güneyinde ise çift kanatlı ahşap kapıyla oldukça küçük balkona ulaşılır. Balkon demir koltukla çevrelenmiştir.

Malzeme ve Teknik: Alt katta su basman seviyesine kadar moloz taş örgüyle üst kısımlar ise ahşap çatkı arası kerpiç dolgu malzeme olarak inşa edilmiştir. İç ve dış yüzeyler samanlı çamurla sıvanıp yüzeyleri kireç sıva ile kapatılmıştır. Konak orijinalde düz dam örtü sistemine sahipken daha sonra sacla kapatılmıştır.

Tavanlar ise çitakâri tekniğinde yapılmış, bitkisel ve geometrik motiflerle bezeli tavan göbekleri mevcuttur, duvarlarda yine alçıdan lambalıklara yer verilmiştir. Odalarda ahşap gömme dolaplar bulunmaktadır. Kapı ve pencereler ahşap olup, üst kattaki pencereler dikme dikdörtgendir.

Oldukça sade olan konağın en önemli süsleme alanı giriş kapısıdır. Demir kapı, düzgün kesme taş malzemeden yapılmış kare bir form içine yerleştirilmiştir. Yuvarlak kemer iki renkli olarak ele alınmıştır. Bu arada en çok dikkat çeken kemer üzerindeki figüratif ve bitkisel süslemelerdir. Kemerin kilit taşında stilize edilmiş bitkisel süsleme yer alır. Kilit taşının sağında ve solunda karşılıklı olacak şekilde birer aslan ve önlerinde yine stilize edilmiş bitki motifi yer alır. Gürünün eski konaklarından olan bu yapı günümüze sağlam bir şekilde gelebilmiştir.