Fuat Orhanoğlu Konağı

Yapının Yeri: Kurultay Mah. Fuat Orhanoğlu Cad. No: 8-10

Yapının Tarihi: Tarihi belirtecek kitabe ve kaynak yoktur. Konağın sahipleri tarafından yaklaşık 150 yıllık olduğu söylenmektedir.

Mimari Özellikleri

Günümüzde sağlam olan yapı gerek tarihi; gerekse mimari açıdan Gürün'ün en önemli konaklarından birisidir. Yapı kuzey-güney doğrultuludur ve bu iki cephe farklı aileler tarafından kullanılmaktadır. Her iki cephenin farklı iki avlusu vardır. Yapı dikdörtgen planlı olup bodrum üzerine iki kat ve köşk bölümünden oluşmaktadır. Konağın kuzey ve güney yönleri çıkmalı tip arz eder.

Güney cephenin avlu kapısı çift kanatlı, ahşap ve iç içe geçmeli yuvarlak taş kemerle taçlanmıştır. Kitabeliği de sökülmüştür. Avlu içinde tandır evi ve eskiden konağın su ihtiyacını karşılayan kuyu bulunur, önünde de meyve bahçesi yer alır. Güney cephenin zemin katına çift kanatlı ahşap kapıdan geçilir. Kapının üzerinde ve iki yanındaki dikdörtgen pencere sofayı aydınlatmaktadır. Bu kat karnıyarık (iç sofalı tip) plan tipindedir. Sofanın sağında bir oda solun da ise mutfak ve yatak odası yer alır. Sağdaki odada ahşaptan gömme dolaplar yer alır. Mutfakta da bugün kullanılmayan ocak ve tandır yer alır. Yatak odasında ise yıkanma amaçlı suluk mevcuttur. Sofadan sahanlıklı bir merdivenle üst kata çıkılır ve burası küçük bir pencere ile aydınlatılmıştır. Bu kana da karnıyarık plan tipi uygulanmıştır. Sofanın solunda bir oda bulunur. Oda içerisinde yüklük yer alır ve alçı malzemeden yapılmış iki tane de çiçeklik yer al maktadır.

Sofanın sağında ise iki oda bulunur ve bu iki oda arasında gusülhane yer almaktadır. Büyük olan oda başodadır, pencere önünde ve devamında sedir bulunmaktadır. Küçük oda ise iki pencere ile aydınlanır ve duvarlarında alçı lambalıklar yer alır. Sofanın sağında ve solunda birer lavabo, duvarın arkasında ise birer küp yer alır.

Sofanın kuzey tarafında ise alçıdan iki çiçeklik ve kuzey cepheyle bağlantı sağlayan bugün kapatılmış olan bir kapı yer alır. Sofanın güneyinde ise çift kanatlı bir kapı bulunur ve buradan balkona ulaşılır. Kapı oymalı bir bezemeye sahiptir ve üzerinde oval bir pencere yer alır.

Kuzey cephenin ayrı bir avlusu olup zemin kata sonradan değiştirilmiş kapıdan ulaşılır. Bu kat dış sofalı plan tipindedir. Sokağa bakan tarafta üç oda yer alır ve odaların pencereleri mahremiyet olgusuna uygun olarak kafeslidir. Katın girişine sonradan banyo, mutfak, tuvalet ve küçük bir hol eklenmiştir. Sofadan bir kapı vasıtasıyla üst kata ve boduruma geçit veren merdivene ulaşılır. Ayrıca yine sofada ve odalarda alçı malzemeden yapılmış çiçeklikler ve lambalıklar yer alır.

Kuzey cephenin birinci katına hem zemin kattan hem de dışarıdan ulaşılabilmektedir. Burada "aralık" denilen hole tuvalet ve banyo eklenmiştir. Holden sonra sofaya ulaşılır. Bu karta iç sofalı plan tipinde olup çıkmalı olduğundan alt kattan daha geniştir. Sofanın sağında ve solunda birer oda yer alır. Soldaki oda başodadır yine içinde alçıdan çiçeklik yer alır ve pencere sayısı oldukça fazladır. Soldaki odada ise aynalı ahşap bir dolap bulunur. Başodanın yanında oldukça küçük ebatlı bir mutfak bulunur ve buradan ahşap merdivenle köşk kısmına ulaşılır. Köşk bölümü çokgen ve çıkmalı bir düzenlemeye sahiptir. İç kısımda çokgen yapıya uygun makat (sedir) yerleştirilmiştir, ahşap tavanı da süslemelidir. Yine köşk bölümünde alçıdan lambalık, çiçeklik ve ahşap gömme dolap yer alır.

Malzeme ve Teknik: Yapının alt katı su basma seviyesine kadar taş örgüyle, üst kısımlar ise ahşap karkas arası kerpiç dolguyla inşa edilmiştir. İç ve dış yüzeyler samanlı çamurla sıvanıp üzeri kireç sıva ile kapatılmıştır. Üst örtüsü ise kırma çatı olup oluklu kiremitle kaplıdır. Saçak ise geniş tutulmuş ve ahşaptır. Konağın kuzeydoğu köşesinde saçak altında keçi boynuzu mevcuttur. Bu da eski inançlara göre konağa bereket getireceğine inanarak yerleştirilmiş olmalıdır.

 Konağın süslemeleri alçı ve ahşaptandır. Kapılarda, dolaplarda, tavan göbeklerinde bitkisel ve geometrik süslemeler yer alır. Konağın kapı ve pencereleri ahşap olup dışa açıklık oldukça fazladır. Pencereler dikine dikdörtgendir. Hemen hemen her odada dolap ve yüklük yer alır ki Gürün evlerinde vazgeçilmez elemanlarındandır. Alçı süslemeler de oda ve sofalarda çiçeklik ve lambalıklardır. Bunlarda bitkisel ve geometrik tezyinata sahiptirler. Tavanlar çitakâri tekniğinde yapılmış olup üst hatların tabanları ahşaptır.